Het voormalig postkantoor in Bloemendaal uit 1902, vrijstaand en met de allure van een villa, neemt een prominente plaats in aan de Bloemendaalseweg. Het pand staat symbool voor de snelle groei die Bloemendaal doormaakte van eenvoudige buitenplaats naar een gemeente van betekenis. Vanaf 1924 deed het gebouw dienst als Rijkstelegraaf- en postkantoor. Aan de achterzijde kwam een apart en sober vormgegeven telefoniekantoor. Pas in 2007 sloot het postkantoor definitief zijn deuren.
Het pand kwam in handen van projectontwikkelaar Kennemerland Beheer die dit -inmiddels- gemeentelijk monument, wilde verbouwen tot een complex van winkels, appartementen en een parkeergarage. Een ambitieuze doelstelling- temeer als men tegelijk streeft naar behoud van het monumentale karakter van het pand, maar zeker geen onmogelijke.
De projectontwikkelaar legde SteenhuisMeurs twee vragen voor. Het eerste verzoek betrof het maken van een cultuurhistorische verkenning om duidelijkheid te verkrijgen hoe het pand op de meest respectvolle wijze verbouwd en getransformeerd kan worden. Welke onderdelen maken het gebouw monumentwaardig? Waar zit ruimte voor transformatie in het complex en de onderdelen?
De tweede vraag was uit te zoeken in hoeverre de monumentale kwaliteiten aangetast of wellicht verbeterd worden indien het pand (het voormalige telefoniekantoor) op het achtererf verplaatst of vernieuwd wordt.
Het voormalig postkantoor is een beeldbepalend pand in Bloemendaal vanwege de opvallende, vrijstaande plek die het aan de Bloemendaalseweg heeft, en de gearticuleerde vormen van het gebouw. Het exterieur van het postkantoor is in de loop van de decennia aan veranderingen onderhavig geweest, maar verloor daarbij niet zijn herkenbaarheid en samenhang. Sprekende details aan de gevel uit het verleden zoals de postornamentiek, tegeltableaus en de brievenbus herinneren nog aan de functie van weleer.
Om uit te zoeken waar het exterieur verbouwingsruimte heeft, is vervolgens het verbouwingsplan, dat Kennemerland Beheer zelf al had opgesteld, gevisualiseerd in een impactstudie. Daarbij zijn ook enkele andere varianten van het monument met uitbreiding uitgetekend om te onderzoeken wat de consequenties zijn voor de monumentale waarde en het aanzicht vanaf de straat. De inzichten die hierbij ontstonden leverde een aantal randvoorwaarden op bij een ruimtelijke ingreep.
Zowel de cultuurhistorische verkenning, als de impactstudies willen dienen als handreikingen, richtlijnen en inspiratie voor de architect, zonder daarbij dogmatisch, rigide of belerend te zijn. Zowel de gemeente, die verantwoordelijk is voor het behoud van de monumentaliteit en de authenticiteit van het gebouw, als de bezitter die het pand wil herbestemmen en de architect die belast is met het ontwerpen aan een monumentaal pand, vinden houvast in een dergelijke studie. |
