Het Rijksbeleid op het gebied van ruimte, bouwen en erfgoed is sterk in ontwikkeling. Diverse veranderingen in de wetgeving, zoals de Omgevingsvergunningen en de Wet op de Ruimtelijke Ordening zijn reeds in de implementatiefase. Maar ook de monumentenzorg wordt gemoderniseerd (de zogenaamde MoMo, nu ter advies bij de Eerste Kamer). In het bestemmingplan zal een cultuurhistorische paragraaf verplicht gesteld worden, en vergezeld moeten gaan van een plankaart waarop cultuurhistorische waardevolle gebieden en objecten aangegeven zijn. Een nog op te stellen Rijksstructuurvisie voor cultuurhistorie gaat doorwerken in de bestemmingsplannen. En ook het welstandsbeleid raakt aan monumentenbeleid, zeker in gemeenten die hun eigen identiteit koesteren en willen versterken. Erfgoedbeleid kan dus voor gemeenten meerdere beleidsterreinen met elkaar verbinden en ruimtelijke kwaliteit concreet maken.
SteenhuisMeurs volgt deze ontwikkelingen op de voet. Door haar rol als directeur van SteenhuisMeurs en voorzitter van de Rotterdamse welstands- en monumentencommissie wisselt Marinke Steenhuis telkens van de kaderstellende rol naar de toetsende rol. Paul Meurs reflecteert vanuit zijn functie als deeltijd hoogleraar restauratie aan de TU Delft op het nieuwe beleid. SteenhuisMeurs gebruikt deze kennis bij de opdrachten voor erfgoedbeleid, zoals de Regioprofielen Cultuurhistorie voor de Provincie Zuid-Holland en de Erfgoednota van de gemeente Heerenveen.
Regioprofielen Zuid-Holland 2009
De provincie Zuid-Holland heeft zestien topgebieden van landschap en cultuurhistorie aangewezen en vindt het belangrijk deze waarden recht te doen in nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen. SteenhuisMeurs heeft in 2009 als onderdeel van de Provinciale Structuurvisie de zogenoemde Regioprofielen Cultuurhistorie opgesteld, waarin niet zozeer de kennis over landschap en cultuurhistorie centraal staat, maar veeleer de sturing die de provincie wil hanteren bij ruimtelijke initiatieven in de topgebieden. Per gebied zijn de cultuurhistorische waarden vertaald naar een sturingsregime.
Lees hier meer over het project Regioprofielen
Erfgoednota gemeente Heerenveen, 2010
De gemeente Heerenveen wilde het erfgoedbeleid vergaand actualiseren en toegankelijk maken voor inwoners en het bredere publiek. In 2010 leverde SteenhuisMeurs de nieuwe driedelige Erfgoednota op, die uitgaat van een gebiedsgerichte benadering. Het uitgestrekte gemeentelijke grondgebied is opgedeeld in negen ruimtelijk samenhangende gebieden, waarbij landschap en geschiedenis de onderlegger vormen voor de bebouwingstypologieën die per gebied in de loop der eeuwen zijn ontstaan. De grond en de gebouwen zijn dus integraal bekeken, en dat is nieuw. De gebiedsbeschrijvingen vormen ook de basis voor de opzet van de welstandsnota en gemeentelijke structuurvisie. Zo ontstaat complementair beleid – efficiënt en bovenal transparant voor de burger.
Volgend op het gebiedsgerichte onderzoek werden 250 nieuwe gemeentelijke monumenten voorgedragen, voorzien van een redengevende omschrijving en waardering per object.
Lees hier meer over de erfgoednota voor Heerenveen.
SteenhuisMeurs biedt dus inhoudelijke kennis en de vertaling naar beleidsprocessen. Om het nieuwe beleid aan te laten sluiten op de beleidsinstrumenten, werden de provinciale kaders, de Monumentenverordening, de welstandsnota en het kapvergunningenbeleid doorgelicht. Een lijst van dertien aanbevelingen tot aanscherping van de instrumenten, waaronder een meer consistente toetsing door de Monumentencommissie, vergezelt het raadsvoorstel.
