Marinke Steenhuis en Fransje Hooimeijer (red.), Maakbaar Landschap, Nederlandse landschapsarchitectuur 1945-1970, NAi Publishers 2009.
Maakbaar landschap gaat over de Nederlandse landschapsarchitectuur in de jaren 1945–1970, een periode waarin vernietiging, euforie en bezinning de kernwoorden waren in de samenleving. Het boek beoogt een bijdrage te leveren aan de geschiedenis
van de landschapsarchitectuur in die wonderlijke kwarteeuw waarin het ideaal van maakbaarheid in alle geledingen van de maatschappij gestalte kreeg, en waarvan de sporen overal in het Nederlandse landschap zijn achtergebleven. Landschapsarchitecten maakten het landschap gereed voor de welvaartsstaat, vanuit een breder en diepgevoeld motief. Na de uitsluiting en repressie van de oorlogsjaren en het trauma van de Hongerwinter – Nederland had niet in zijn eigen voedsel kunnen voorzien – moest elke burger, ongeacht sociale klasse of culturele achtergrond, toegang hebben tot een landschap dat een ontplooiing in vrijheid mogelijk maakte. Het landschap zou bovendien landbouwproducten van eigen bodem moeten garanderen. Na de watersnoodramp van 1953 kwam daar nog de urgentie van veiligheid bij. De resultaten van de geleide planeconomie waren fenomenaal en massaal: door het hele land verschenen frisse woonwijken, gladgestreken landbouwgronden, veilige waterwerken, hypermoderne snelwegen en multifunctionele recreatiegebieden.
Geschiedenis is niet alleen het verleden, het is ook theorie, kritiek en interpretatie. Allemaal aspecten die de vakontwikkeling nodig heeft om innovatief te zijn. Het ruimtebeslag neemt toe, terwijl de aarde niet groter wordt. Nederland heeft al eeuwen ervaring met het samenbrengen van verschillende ruimteclaims in één omvattend ontwerp, en de onderzochte periode bevat een aantal knappe staaltjes van deze integratie. Niet alleen herstructurering van de naoorlogse stad is vandaag aan de orde van de dag, ook het naoorlogse landschap van de ruilverkavelingen is in verband met nieuwe ruimteclaims als waterberging, herstructurering en natuurontwikkeling een onderwerp van transformatie geworden. Het ontworpen naoorlogse landschap is in veel gevallen het casco waarop de actuele opgave wordt geprojecteerd. Dit boek wil dat recent ontworpen landschap onder de aandacht brengen. |
